Bir Tur Daha! 01 — Tek mi, Çift mi?

Yaklaşık süre: İlk dört soru 12–15 dakika; seçmeli son soru için ayrıca 4–5 dakika.

Bu çalışmada neyi yeniden kuracağım?

Bir sayının tekliğini veya çiftliğini ikişerli eşlemede artan olup olmadığıyla açıklayacağım. Birkaç sayının toplamı için de bütün işlemleri yapmadan artanları izleyeceğim.

Kısa Hatırlatma

Sekiz nesne dört ikili oluşturur; hiç artan yoktur. Dokuz nesne de dört ikili oluşturur ama bir nesne artar. Bu nedenle 8 çift, 9 tektir. 0 da çifttir: eşlenecek nesne yoktur ve artan da yoktur.

Toplamda iki tek sayının birer artanı birleşip yeni bir ikili oluşturur. Çift sayılar artan getirmez. Bu düşünce, tek–çift kuralının neden çalıştığını gösterir.

Dikkat! “Son rakama bak” yararlı bir kısayoldur; açıklama yerine geçmez. Onluk grupların hepsi ikişerli eşleşebildiği için son rakam yeterlidir.

Yeni Çözümlü Örnekler

Örnek A — Nesneleri birleştir

Soru: Bir kutuda 14 mavi ve 15 kırmızı pul var. Pul sayılarının toplamı tek mi çift mi? Önce eşlemeyle açıkla, sonra kontrol et.

Çözüm: 14 mavi pul ikişerli eşleşir, artan yoktur. 15 kırmızı puldan bir tane artar. Birleştirdiğimizde yine bir artan bulunur; toplam tektir. Kontrol: 14+15=29 ve 29 tektir.

Örnek B — Dört terimi gruplandır

Soru: 21+33+40+12 toplamının tek mi çift mi olduğunu bütün toplamı hesaplamadan bul.

Çözüm: 21 ile 33 tektir; ikisinin birer artanı birleşerek yeni bir ikili olur. 40 ile 12 zaten çifttir ve artan eklemez. Bu nedenle toplam çifttir. Kontrol için 21+33=54, 40+12=52, 54+52=106 buluruz.

Sıra Sende

Önce kendin çöz. Sonucun yanında nedenini ve uygun olduğunda kontrolünü de yaz.

1. (BTD-01) 25 taşı ikişerli eşlersen kaç ikili ve kaç artan oluşur? Bir taş daha eklediğinde ne değişir? 25 ile 26'nın tek–çift durumunu eşleme fikriyle anlat.

Çizimim / açıklamam: ......................................................................
...............................................................................................

2. (BTD-02) 764+39 toplamı tek mi çift mi? Toplamı hesaplamadan tahmin et. Son rakam kısayolunun neden işe yaradığını onluk grupları düşünerek açıkla.

Tahminim ve gerekçem: ..................................................................
...............................................................................................

3. (BTD-03) 15+22+47+18 toplamını hesaplamadan tek mi çift mi diye sınıflandır. Hangi terimleri eşleştirdiğini göster; ardından işlem yaparak kontrol et.

Gerekçem ve kontrolüm: ..................................................................
...............................................................................................

4. (BTD-04) Bir arkadaşın “0 ne tek ne çifttir; çünkü iki nesne yok” diyor. İkişerli eşleme tanımını kullanarak arkadaşına kısa bir açıklama yaz.

Açıklamam: ..................................................................................
...............................................................................................

Biraz Daha Düşün! — Seçmeli

5. (BTD-05) Üç tek sayının toplamı 50 olabilir mi? Peki dört tek sayının toplamı 50 olabilir mi? Her iki kararını gerekçelendir; mümkün olan durum için bir örnek kur.

Gerekçem ve örneğim: .....................................................................
...............................................................................................

Kendimi Değerlendiriyorum

• Bir sayının tek veya çift olmasını artan nesneyle açıklayabilirim.
• Bir toplamda tek terimleri ikişer eşleştirip sonucu tahmin edebilirim.
• “Olamaz” ile “olabilir” arasındaki farkı bir örnekle anlatabilirim.

Takıldığım yer: ........................................................................